Үхрийн бөөр

За хө нэг үхрийн бөөр шиг бичлэг бичээд орхиё. Сүүлийн хэдэн сар ганц бие өрх толгойлсон эмэгтэй болж хувирав. Салж сарнисан юм биш шүү, хар хүн өөр хотод ажилладаг болоод тэр. Алба амины асуудлыг амжуулах гэж тэрхэндээ түүртээд компьютэрийн өмнө өнгөрөөх цаг танагдаж орхисон. Гэртээ ажилдаа санаа зовоод, ажил дээрээ болохоор гэртээ санаа зовоод хаа ч тайван сууж болохгүй юмаа. Хааяа сонин хачин сонсохоороо бичихсэн гэж өндөлзөвч цагт хавчигдаж хойшлогдсоор боломж гарахаар хөөх юу билээ хө гэж шилээ маажсан шиг өдөр хоногийг өнгөрөөж байна даа.

Сониноос паспортаа сугуулах гэж элчин сайдын яам орсон юм байна. Хаа очиж их аятайхан сэтгэгдэл төрсөн шүү. Яагаад ч юм элчин гэхээр засвар хийх болчихсон хуучин байр, албан тасалгаа амины сууцны зааггүй, хуучин хивсний таагүй үнэр, ханан дахь хүний сэтгэлд торохооргүй хямд зураг санаанд буудаг юм. Харин Лондонгийн яам өөр цэвэрхэн цэлгэр, хөнгөн шуурхай үйлчилгээтэй гээд л магтаад баймаар байлаа. Ядаж л ханандаа өвөрмөц содон гоё зураг хадсан юм билээ.

Элчин орсон далимаараа Лондонгийн Кэнсингтон дүүргээр жаал сэлгүүцсэн. Байгалийн түүхийн болоод шинжлэх ухааны музеи үзсэн юм байна. Бас яахав орчин тойронтойгоо бага багаар танилцаж л явна. Энэ дүүрэгт хатан хаан Викториагийн нөхөр Алберт хун тайжид зориулан бариулсан олон дурсгалт газрууд байдаг юм байна. Ануухандаа өөд болсон нөхрийнхөө хойноос хатан хаан үхэн үхтэлээ дөчөөд жил гашуудсан юм гэнэлээ. Кэнсингтоны цэцэрлэгт бариулсан дурсгалын цогцолборыг урлагийн сайхан бүтээл гэмээргүй ч хатан хааны чин хайрын бэлэгдэл байж дээ гэж уярмаар. Угаасаа хун тайж залуухан хатан хааны олон шийдвэрт зөв нөлөө үзүүлсэн гэж түүхчид үздэг юм билээ.

Ойрд телевизийн BBC сувгаар "Амьдрал" нэртэй амьд ертөнцийн тухай цуврал баримтат кино үзэж байгаа. Байгал дэлхий юутай гайхамшигтай гэж дуу алдмаар сонин гойд кино байх юмаа. Шалбааганд амьдардаг уушигт загас амаараа шавар ухаж үүр засаад түрс шахна. Түрсэндээ агаар дутах вий гээд эр загас амаараа үүр лүүгээ хэдэн өдрийн турш зогсоо зайгүй агаар зөөхийг харвал уярмаар. Далайн луу гэх сонин халбэртэй загасны (далайн амьтны) эр нь түрсээ боловсортол биедээ тээдэг юм байна. Өвөл болохоор Канадаас Мексик хүртэл хэдэн мянган километр нүүдэллэж ичдэг эрвээхий гээд сонин хачин амьтад олон байх юмаа. Британид байгаа хүмүүс BBC iPalyer дээр үзэж болох юм байна лээ шүү. Киноны анги болгоны төгсгөлд үзүүлсэн амьтдын зургийг яаж авсанаа бас сонирхуулдаг нь сайхан санагдсан.

Энэ зун намрын заагаар овоо хэдэн ном уншсан юм байна. Эргээд бодсон дандаа их дарамттай гунигтай номнууд уншжээ. Сүүлдээ өөрөө сэтгэлийн гутралд орох шахав. Энэ тухай дараа тухтай бичнээ.

Соронзон ба Сувдан охины хүсэлтээр Кембрижийн их сургуулийн номын сан уруу бодон бодон байж нэг өдөр ажлаа зохицуулаад аппаратаа үүрээд очсон чинь "Өнөөдөр манайх номоо тоолж байгаа учир нийтэд үйлчлэхгүй" гэсэн зарлалтай хаалга мөргөөд буцсан. Гэхдээ бас хоосонгүй гадна талынх нь зургийг авсанаа тавилаа. Барилга нь шинэхэн юм билээ. Энэ номын санд Их Британид хэвлэгдэж буй бүх ном байдаг юм гэсэн.





Үүдэндээ ийм номон баганатай...

Харин Тринити коллежийн номын сан жижиг боловч илүү сонин санагдсан. Кристофэр Врэний (Christopher Wren) зургаар 1695 онд баригдсан энэ номын санд хүн үзмээр олон сонин ном үзмэр байдаг юм билээ. Кристофэр Врэн гэгч Английн хамгийн алдартай архитекторч гэнэ. Зөвхөн Лондонд түүний зургаар барьсан 55 сүм байдгаас xамгийн алдартай нь ариун Полын (Saint Paul's) катедрал юм байна. Энэ номын санд 13-р зууны үед хэвлэгдсэн гоёомсог Библийн судрууд, Францын Луй хааны хатан Австрийн Аннагийн хэрэглэж байсан мөргөлийн судар, Исаак Ньютоны ажлын гар бичмэл, тэмдэглэлийн дэвтэр, хэрэглэж байсан цаг, таяг, зохиолч Милнэгийн Винни Пүү зохиолын гар бичмэл гээд сонин сонин үзмэрүүд байна лээ. Харамсалтай нь номын сан дотор зураг авахыг зөвшөөрдөггүй юм билээ.

За байз өөр бичмээр юм зөндөө л байх шиг санагдсан цагаа болсон ингээд санаанд ордоггүй гэж. Дараа санахаараа нэмнээ.

Цэцэгчин бүсгүй

Манай ажил том эмнэлэгийн түргэн тусламжийн тасагтай залгаа. Ажилдаа ирж буцахдаа заавал тэдний үүдээр өнгөрнө. Хүмүүний амьдарлын эрээн бараан хойно есөн шидийн хүн үзэгдэнэ. Тэр нэг өдөр бүрий болсон хойно гэрийн зүг алхаж явахад гудамжны ёлтгор гэрлийн доохно нэг тийм дэгжин бүсгүй харсан юм. Зэгзгэр өндөр түүний урт цайвар үс цагаан шаргал пальтоны мөрөн дээр асгараад нэг л донжтой. Тэр хөлдөө жийсэн өндөр өсгийт гутлынхаа өсгий дээр эргэлдэнхэн хэн нэгнийг хүлээж буй бололтой. Харин гартаа дунд зэргийн хэмжээтэй час улаан өнгөтэй цэцэг усалдаг данх барьсан нь нүдэнд торох нь тэр. Хаа нэгтээ худалдаж авсан ч байж болох гэж бодсоор ойрхон зөрвөл тэр нь данх биш харин данхны хэлбэртэй цүнх байж таарав. Хүмүүсийн сонирхолоо гэж...

Ааш хөдлөх бас хэрэгтэй

Настр муутай үедээ гаргасан шийдвэр хамгийн зөв шийдвэр байдаг гэвэл итгэх үү? Австралийн сэтгэл судлаачид ийм ажил хэвлүүлжээ. Гунигтай эсвэл уцаартай байхдаа хүн сэтгэн бодоx, аливааг эрэгцүүлэх чадвар өндөр байдаг гэнэ. Хүн чухам ийм үедээ анхаарлаа сайн төвлөрүүлж, орчин тойрноо анхааралтай ажиж чаддаг байна.

Өглөө

Чихэвчний хөгжимд Норовбанзад агсаны дуулсан Уяхан замбуу тивийн наран эгшиглэхэд хос нүдний энд багтамгүй тал нутаг цэлийнэ. Тэнгэрт нэг ч үүлгүй, нарны туяа хязгааргүй уудам талыг өмчлөн эзэмдэхэд нүд гялбаж, гараараа саравчлан алсын бараа харж зогсов би. Тэртээд хэдэн бараан адуу борооны усан цөөрмийн эрэгт хэсэг нь өвс хазлан хэсэг нь толгой хаялан зогсож харагдана. Ай даа уртын дуу гээч юутай гайхалтай, үзэж харж байгаа бүхэнтэй минь зохилдохын цагт энэ миний нутаг билээ гэсэн бодол өөд өгсөж хамрын самсаа шархирав. Хэсэг адууг чиглээд гүйв би. Ойртоx тусам тэвчээр алдрах мэт улам хурдлав. Гэнэт хөдөө нутагт үл зохилдох чанга гэгч машины дохио хангинаж, би гэдэг хүн сэрүүн зүүднээсээ сэрвэл, нөгөө л байдаг газраа давчуухан гудмын голд данхар том жипний өөдөөс харан зогсож байх. Машин дотроос жолоочийн нүд хилэнтэй гялалзаж харагдана.

Авцалдаагүй

Хаврын намуухан орой ажлаа тараад алхаж явлаа. Түмэн янзын шувуу жиргэж, саяхан дэлгэрсэн цэцэгсийн анхилам үнэр хамар цоргиод нэн таатай. Гэнэт амар амгаланг эвдсэн моторын чанга дуу арханаас хадаж, газарт элгээрээ наалдсан мэт навтгар хар спорт машин хажуугаар минь сүнгэнэн өнгөрөх нь тэр. Тасарсан бодлын хэлхээ эвээ эргэн олох гэж мунгинах зуур тэрхэнтэй нөгөө хар машин зогслоо. Дотроос нь ямар хүн гарах бол хэмээн сониучирхан ажвал, том даавуун торонд бичиг цаас түнтийтэл чихээд барьсан, саарал хөвөн даавуун даашинзтай, буурал толгойтой жар хол гарсан болов уу гэмээр эмээ бууж ирэв. Спорт машиныг зөвхөн тийм хүн барина гэсэн дүрэм журам үгүй ч энэ дүр зураг миний хувьд нэг л авцалдаагүй сонин санагдаж билээ.

Шотланд нутгаар хэсүүчилсэн нь - 4

Шотландын өндөрлөг газраар (Highlands) явсан хэдэн зургаа оруулав. Highlander гэсэн нэр энэ нутгаас гаралтай юм болов уу гэж таамаглав. Уг нь мэддэг хүнээс асууя гэж бодсон боловч завдал болсонгүй.

Шотланд нутгаар хэсүүчилсэн нь - 3

Хүүхдүүдэд маань хамгийн таалагдсан газар Стирлинг цайз (Stirling castle) байлаа. Гаднах хэрэм зарим барилга бүр 1380 аад онд баригдсан боловч 1543 онд онд Шотландын тавдугаар Жэймс хаан одоо байгаа хэлбэр зохион байгуулалтаар нь гүйцээсэн бөгөөд 1930 аад оныг хүртэл цэргийн түшиц газар байжээ. Шотландын тусгаар тогтнолын төлөөх хамгийн чухал тулалдаанууд мөн энэ хавьд болж байжээ.




Цайзын дотор цэргийн хуаран, хаад ихэсийн сууц, том гал тогоо, хаадын хүлээн авалтын том танхим, мөргөлийн сүм гээд нэг жижгэвтэр хотын дайтай юм билээ.




Цайзын хэрэм дээрээс холын бараа сайхан харагдах бөгөөд ойролцоо хадан толгой дээр бидний сайн мэдэх Уиллиам Уоллост (William Wallace) зориулсан дурсгалын цогцолборын цамхаг сайн харагдана. Энэ цамхагийг 1869 онд барьж дуусгасан юм байна. Энэ цамхагт дайчин эрийн хэрэглэж явсан сэлэм хадгалагдаж байдаг гэсэн. Бидний хувьд цаг давчуу таараад тийшээ орж амжаагүй.