Цэцэгчин бүсгүй

Манай ажил том эмнэлэгийн түргэн тусламжийн тасагтай залгаа. Ажилдаа ирж буцахдаа заавал тэдний үүдээр өнгөрнө. Хүмүүний амьдарлын эрээн бараан хойно есөн шидийн хүн үзэгдэнэ. Тэр нэг өдөр бүрий болсон хойно гэрийн зүг алхаж явахад гудамжны ёлтгор гэрлийн доохно нэг тийм дэгжин бүсгүй харсан юм. Зэгзгэр өндөр түүний урт цайвар үс цагаан шаргал пальтоны мөрөн дээр асгараад нэг л донжтой. Тэр хөлдөө жийсэн өндөр өсгийт гутлынхаа өсгий дээр эргэлдэнхэн хэн нэгнийг хүлээж буй бололтой. Харин гартаа дунд зэргийн хэмжээтэй час улаан өнгөтэй цэцэг усалдаг данх барьсан нь нүдэнд торох нь тэр. Хаа нэгтээ худалдаж авсан ч байж болох гэж бодсоор ойрхон зөрвөл тэр нь данх биш харин данхны хэлбэртэй цүнх байж таарав. Хүмүүсийн сонирхолоо гэж...

Ааш хөдлөх бас хэрэгтэй

Настр муутай үедээ гаргасан шийдвэр хамгийн зөв шийдвэр байдаг гэвэл итгэх үү? Австралийн сэтгэл судлаачид ийм ажил хэвлүүлжээ. Гунигтай эсвэл уцаартай байхдаа хүн сэтгэн бодоx, аливааг эрэгцүүлэх чадвар өндөр байдаг гэнэ. Хүн чухам ийм үедээ анхаарлаа сайн төвлөрүүлж, орчин тойрноо анхааралтай ажиж чаддаг байна.

Өглөө

Чихэвчний хөгжимд Норовбанзад агсаны дуулсан Уяхан замбуу тивийн наран эгшиглэхэд хос нүдний энд багтамгүй тал нутаг цэлийнэ. Тэнгэрт нэг ч үүлгүй, нарны туяа хязгааргүй уудам талыг өмчлөн эзэмдэхэд нүд гялбаж, гараараа саравчлан алсын бараа харж зогсов би. Тэртээд хэдэн бараан адуу борооны усан цөөрмийн эрэгт хэсэг нь өвс хазлан хэсэг нь толгой хаялан зогсож харагдана. Ай даа уртын дуу гээч юутай гайхалтай, үзэж харж байгаа бүхэнтэй минь зохилдохын цагт энэ миний нутаг билээ гэсэн бодол өөд өгсөж хамрын самсаа шархирав. Хэсэг адууг чиглээд гүйв би. Ойртоx тусам тэвчээр алдрах мэт улам хурдлав. Гэнэт хөдөө нутагт үл зохилдох чанга гэгч машины дохио хангинаж, би гэдэг хүн сэрүүн зүүднээсээ сэрвэл, нөгөө л байдаг газраа давчуухан гудмын голд данхар том жипний өөдөөс харан зогсож байх. Машин дотроос жолоочийн нүд хилэнтэй гялалзаж харагдана.

Авцалдаагүй

Хаврын намуухан орой ажлаа тараад алхаж явлаа. Түмэн янзын шувуу жиргэж, саяхан дэлгэрсэн цэцэгсийн анхилам үнэр хамар цоргиод нэн таатай. Гэнэт амар амгаланг эвдсэн моторын чанга дуу арханаас хадаж, газарт элгээрээ наалдсан мэт навтгар хар спорт машин хажуугаар минь сүнгэнэн өнгөрөх нь тэр. Тасарсан бодлын хэлхээ эвээ эргэн олох гэж мунгинах зуур тэрхэнтэй нөгөө хар машин зогслоо. Дотроос нь ямар хүн гарах бол хэмээн сониучирхан ажвал, том даавуун торонд бичиг цаас түнтийтэл чихээд барьсан, саарал хөвөн даавуун даашинзтай, буурал толгойтой жар хол гарсан болов уу гэмээр эмээ бууж ирэв. Спорт машиныг зөвхөн тийм хүн барина гэсэн дүрэм журам үгүй ч энэ дүр зураг миний хувьд нэг л авцалдаагүй сонин санагдаж билээ.

Шотланд нутгаар хэсүүчилсэн нь - 4

Шотландын өндөрлөг газраар (Highlands) явсан хэдэн зургаа оруулав. Highlander гэсэн нэр энэ нутгаас гаралтай юм болов уу гэж таамаглав. Уг нь мэддэг хүнээс асууя гэж бодсон боловч завдал болсонгүй.

Шотланд нутгаар хэсүүчилсэн нь - 3

Хүүхдүүдэд маань хамгийн таалагдсан газар Стирлинг цайз (Stirling castle) байлаа. Гаднах хэрэм зарим барилга бүр 1380 аад онд баригдсан боловч 1543 онд онд Шотландын тавдугаар Жэймс хаан одоо байгаа хэлбэр зохион байгуулалтаар нь гүйцээсэн бөгөөд 1930 аад оныг хүртэл цэргийн түшиц газар байжээ. Шотландын тусгаар тогтнолын төлөөх хамгийн чухал тулалдаанууд мөн энэ хавьд болж байжээ.




Цайзын дотор цэргийн хуаран, хаад ихэсийн сууц, том гал тогоо, хаадын хүлээн авалтын том танхим, мөргөлийн сүм гээд нэг жижгэвтэр хотын дайтай юм билээ.




Цайзын хэрэм дээрээс холын бараа сайхан харагдах бөгөөд ойролцоо хадан толгой дээр бидний сайн мэдэх Уиллиам Уоллост (William Wallace) зориулсан дурсгалын цогцолборын цамхаг сайн харагдана. Энэ цамхагийг 1869 онд барьж дуусгасан юм байна. Энэ цамхагт дайчин эрийн хэрэглэж явсан сэлэм хадгалагдаж байдаг гэсэн. Бидний хувьд цаг давчуу таараад тийшээ орж амжаагүй.

Ам нээвэл...

Нээрээ ам нээсэн дээрээ нэг юмыг шүүмжлэхгүй бол унтаж чадахгүй шинжтэй. Өглөө босоод өнөөдөр сонин гарчиглаж суутал "Хүүхдийнхээ хүйсийг захиалж болно" гэсэн нийтлэл байх юм. Эхчүүд xоол хүнсний тусгай дэглэм баривал охин хүү аль хүссэнээ төрүүлэх боломжтой гэж бичжээ. Эмэгтэйчүүдийн "Хатагтай" эмнэлэг тийм үйлчилгээ үзүүлж байгаа бөгөөд эмч нар нь ийм боломжтой хэмээн баталж байгаа гэж бичжээ. Арай ч дээ, хэн нэг боловсрол нимгэн тийм юм яриад явж байвал хөөрхий дөө гээд өнгөрөх санж. Бүхэл бүтэн анагаахын сургууль дүүргэсэн эмч нар ийм юм ярьж хүмүүсийн толгой эргүүлж байгаа нь тун харамсалтай. Түүнийг нь манай тэргүүлэх эмнэлэг хэмээн нийтлэл бичиж байгаа Өнөөдөр сонины рэйтинг миний хувьд навс унав.

Хүүхдийн хүйс үр тогтоож буй эр бэлгийн эс X юм уу У хромсом тээж яваагаас хүү төрөх үү охин төрөх үү гэдэг шалтгаалнаа гээд арван жилд анх сонсож явлаа. Эмэгтэй хүний хоолны дэглэм үүнд яж нөлөөлөх нь тун ойлгомжгүй. Түүнээс хойш биологийн мэргэжлээр олон шатны сургууль дамжихад энэ зарчим өөрчлөгдөөгүй юмдаг. Харин манай монголд л ийм юм яригдаад түүнийг нь сонин сэтгүүлүүд нийтлээд байдаг нь гайхалтай. Жил гарны өмнө би бас хаана ч билээ төрөөгүй ургийн хүйс солино гэж уншаад бас л энд бичиж байсан.

Миний бодлоор энэ бол бусдыг хууран мэхэлж хэдэн төгрөг олох гэсэн оролдлого тэр ч утгаараа хуулийн энэ хүмүүс өмнө хариуцлага хүлээх хэрэгтэй байх. Ийм утгагүй юмыг хэвлэж дэвэргэж байгаа сонингийнхон бас л хариуцлага хүлээх хэрэгтэй болов уу. Зөвхөн дуулианы хойноос хөөцөлдөж үнэн зөв мэдээлэл хүргэх үүргээ мартах нь олон сонины хувьд энгийн үзэгдэл болсон мэт. Энэ талаар хэл ам хийх хүн гарахгүй юм байх даа.